گروه تحقیقات گیاه پزشکی

کاربرد مکرر آفت­کشهای شیمیایی طی دهه ­های گذشته نه تنها آلودگی محصولات کشاورزی را به دنبال داشته، بلکه سبب ایجاد مقاومت در آفات هدف و اثرات زیان­بار بر موجودات غیرهدف مفید نیز گردیده است. ظهور آفات ثانویه، طغیان مجدد آفات، حذف گونه‌­های مفید و کاهش تنوع زیستی از دیگر مشکلات استفاده بی­رویه از سموم شیمیایی است. در برخی موارد گزارش شده است که حشره­کش­های معمول، برای پارازیتوئیدها تا صد برابر سمّی­تر از میزبانهای آنها می­باشد. با توجه به چالش­های استفاده بی‌رویه از سموم، نیاز به معرفی ترکیباتی جایگزین برای آفت­کش­های شیمیایی که بقایای کم‌خطرتری در محیط باقی گذاشته و در عین حال فعالیت قابل‌قبولی در مقایسه با آفت­کش­های معمول داشته باشند ناگزیر به­ نظر می‌رسد. گرایش به استفاده از ترکیب­های طبیعی که ضمن سازگاری با محیط زیست، دارای خصوصیات آفت­کشی مطلوب نیز باشند رو به گسترش است و به همین دلیل امروزه حجم وسیعی از مطالعات و بررسی­ها روی “آفت­کش­های زیست‌بنیاد” متمرکز گردیده است. قدمت استفاده تجاری از گیاهان به عنوان آفت­کش به سال ۱۸۵۰ برمی­گردد که در بین آنها می­توان به استفاده از نیکوتین، روتنون و پایریتروم اشاره کرد. امروزه نیز فرآورده­هایی بر پایه عصاره درخت چریش (نیم) و برخی اسانسهای گیاهی به منظور مدیریت آفات بهداشتی، زراعی و گلخانه­ای ساخته شده و به صورت تجاری وارد بازار مصرف گردیده است.

در حال حاضر شرکت داروسازی باریج‌اسانس در زمینه‌های پزشکی، دامپزشکی، آرایشی- بهداشتی دارای محصولات تجاری است که در داروخانه‌های انسانی و دامی عرضه می‌شوند. همان طور که مشخص است جای سموم گیاهی قابل‌عرضه در عاملیتهای فروش سم و سایر نهاده‌های کشاورزی در سبد محصولات شرکت خالی است و این در حالی است که روزبه‌روز تولید و مصرف محصولات کشاورزی و باغبانی ارگانیک، سالم و سبز گسترش می‌یابد.

اگرچه از حدود سال ۱۳۸۸ فعالیتهای علمی پراکنده‌ای در داخل شرکت باریج‌اسانس و خارج از آن (به صورت همکاری مشترک دانشگاهها و مراکز پژوهشی کشور) به این منظور و در زمینه گیاه‌پزشکی صورت گرفته است ولی گروه گیاه‌پزشکی شرکت داروسازی باریج‌اسانس به طور متمرکز از سال ۱۳۹۳ با هدف تولید انواع حشره‌کش گیاهی کارآمد و تجاری جهت کنترل انواع آفات و بیماریهای گیاهی در واحد مرکز تحقیق و توسعه باریج‌اسانس ایجاد شد. این گروه دارای آزمایشگاه و گلخانه تحقیقاتی گیاه‌پزشکی می‌باشد و پژوهشگران واحد تحقیق و توسعه شرکت با ساخت و فرموله‌کردن اسانس‌ها و عصاره‌های گیاهی و انجام آزمونهای بیواسی روی آفات و بیماریهای گیاهی در جهت ساخت و تولید آفت‌کش‌های گیاهی پیش می روند. لازم به ذکر است که تعدادی از محصولات شرکت در این زمینه جهت اخذ مجوز به سازمان حفظ نباتات کشور معرفی شده‌اند.  

همچنین این گروه در زمینه استفاده از تولیدات و فراورده‌های حشرات که به‌عنوان ماده طبیعی و دارویی در ساخت داروهای طبیعی نقش دارند نیز فعالیت دارد. اهم این مواد: عسل، موم زنبورعسل، بره‌موم، ژل رویال و مان‌ها می باشند.

 

مدیر گروه تحقیقات گیاه‌پزشکی: دکتر علیرضا بلندنظر- دکترای حشره‌شناسی از دانشگاه گیلان