لاکساپلاس باریج

لاکساپلاس باریج

درمان یبوست کودک

یبوست، یکی از مشکلات شایع گوارشی است که افراد را در همه سنین تحت تاثیر قرار می­دهد، میزان شیوع آن حدود ۱۵ تا ۲۰ درصد افراد جامعه می­باشد. این مشکل تاثیرات خانوادگی و اجتماعی مهمی را سبب می­شود و به دلیل ایجاد عوارض طولانی مدتی چون بواسیر و شقاق در بیمار حائز اهمیت است. از علل مهم یبوست می­توان به مصرف غذاهای کم فیبر، مصرف کم مایعات، کم تحرکی، استفاده نادرست از مسهل ­ها و مصرف برخی داروها (از قبیل داروهای ضد درد، مدرها و آنتی هیستامین­ ها) اشاره کرد. بیماری­ هایی چون دیابت و کم­کاری تیروئید نیز ممکن است باعث یبوست شوند.

مطالعات جدید نشان داده­اند که اطلاعات موجود در طب سنتی می­تواند سبب افزایش چشمگیر شانس یافتن ترکیبات موثر دارویی گردد و شربت لاکساپلاس باریج نیز با استفاده از همین راهکار و از منابع طب سنتی ایران استخراج شده است.

این دارو با دارا بودن مفرداتی چون بنفشه، عناب، اسفرزه، به­دانه، گل سرخ، گل گاوزبان و شکر سرخ که هر کدام دارای مستنداتی با عنوان “تلیین طبع، ملین طبع یا تلیین شکم” در کتب مرجع طب سنتی می­باشند، به عنوان یک داروی ملین مناسب و بی­عارضه (برخلاف داروهای مسهل معمول که دارای عوارض می­باشند) معرفی می­شود. این فرآورده با وجود ترکیبات موسیلاژی و پلی­ساکاریدی اثرات ملینی مطلوب و بی­خطری از خود نشان می­دهد.

مطالعات مختلف بالینی و حیوانی که به بررسی اثر ضد یبوست گیاهان دارویی پرداخته­اند نشان می­دهند این ترکیبات دارای آثار ضد یبوست مناسبی می­باشند:

عناب: در یک مطالعه بالینی کنترل­دار، اثربخشی و ایمنی عصاره میوه عناب برای درمان یبوست با منشا ناشناخته (Idiopathic Constipation) به مدت ۱۲ هفته روی ۳۷ بیمار (۳۴ تا ۸۰ ساله) مبتلا به یبوست مورد بررسی قرار گرفت. در این مطالعه: ارزیابی درجه­بندی شده به منظور میزان اصلاح وضعیت یبوست(VAS) و زمان عبور مدفوع از دستگاه گوارش (TT) قبل و بعد از مطالعه مورد ارزیابی قرار گرفت. بیماران به دو گروه ۱۸ (گروه دارو: عصاره عناب) و ۱۹ نفره (گروه کنترل: پلاسبو با طعم و رنگ مشابه دارو) تقسیم شدند. مقدار مصرف عصاره در گروه دارو از ۲۰ قطره شروع و حداکثر تا ۴۰ قطره ادامه یافت. (هر چهار روز، چهار قطره افزایش داشت تا جایی که بیمار از حرکات روده احساس رضایت­مندی نمود). نتایج نشان داد که زمان عبور مدفوع از دستگاه گوارش (TT) در هفته ۱۱ آزمون از ۲/۱۲ واحد به ۳ واحد کاهش داشت. همچنین شدت یبوست در گروه دارو از ۲/۶ به ۲ و در گروه پلاسبو از ۲/۶ به ۵ کاهش یافت. بهبود کیفیت زندگی (بر اساس پرسشنامه) در گروه دارو از ۹/۱ به ۳/۱ و در گروه پلاسبو از ۳/۲ به ۴/۱ تغییر یافته است. بر اساس این نتایج عصاره عناب در درمان یبوست مزمن ناشناخته اثربخش و ایمن است.

گل سرخ: در یک مطالعه حیوانی، اثر ملینی و پروکینتیکی عصاره حاصل از جوشاندن گل سرخ در موش صحرایی بررسی شده است. در این مطالعه موش­های صحرایی به دو گروه دارو و کنترل تقسیم شدند (n=7) عصاره گل سرخ و پلاسبو  به دو گروه گاواژ شد. تعداد قطعات، وزن و درصد آب مدفوع در هر دو گروه، ۲۴ ساعت بعد از گاواژ بررسی شد. به منظور ارزیابی اثر احتمالی ملینی اسموتیک دارو، ناحیه ژژنوم در روده باریک موش های صحرایی به صورت تصادفی به بخش­های ۴ سانتی­متری تقسیم و ۵/۰ میلی­لیتر از عصاره گل سرخ، لاکتولوز یا سالین به هر بخش تزریق شد. حجم محتوای هر بخش روده بعد از یک ساعت اندازه­گیری شد. به منظور ارزیابی اثر تحریکات روده­ای ، به موش­های صحرایی ناشتا عصاره یا پلاسبو گاواژ شد. سی دقیقه بعد، تمام موش­ها با محلول رنگی فنول رد یا متیل سلولز گاواژ شدند. سپس در فاصله­های زمانی­ مشخص شده مقدار ماده در بخش­هایی از دستگاه گوارش اندازه­گیری شد. نتایج حاکی از آن بود که تعداد قطعات و درصد آب مدفوع در گروه عصاره گل سرخ، به طور معناداری نسبت به پلاسبو افزایش یافته است. اما حرکات روده­ای دو گروه دارو و پلاسبو اختلاف معناداری نداشت. همچنین حجم محتوای ژژنوم روده باریک در گروه عصاره گل سرخ یا لاکتولوز نسبت به پلاسبو افزایش معناداری داشته است. در نتیجه جوشانده گل سرخ دارای خاصیت ملینی از طریق نفوذ اسموتیک به داخل روده می­باشد.

اسفرزه: اثر ملینی دانه­های اسفرزه به عنوان یک ترکیب سلولز-پکتین در درمان ۵۰ بیمار دیده شده است. آزمایش­های کلینیکی دیگری نشان می­دهد که دانه­های اسفرزه افزایش­دهنده وزن مدفوع و کاهش دهنده زمان انتقال روده­ای است.

 در آزمایشی دیگر که روی ۱۲ فرد دارای پارکینسون انجام شد، درمان با اسفرزه (۱/۵ گرم، ۲ بار در هفته، مدت آزمایش: ۴ هفته) منجر به افزایش میزان مدفوع و وزن آن گردید. ترکیبات گیاهی موجود در اسفرزه در حضور آب به یک جسم لغزنده تبدیل می­شود که موسیلاژ نام دارد. یک فاکتور مهم درعملکرد فیزیولوژیک اسفرزه جهت تنظیم اعمال روده ای، خاصیت ژل مانند آن (موسیلاژ) است. هنگامی که اسفرزه وارد دستگاه گوارش می­گردد از طریق جذب آب باعث حجیم شدن محتویات روده شده و با افزایش حرکات دودی شکل باعث تخلیه مدفوع می­گردد. ماده موسیلاژی اسفرزه نیز به صورت غشاء نازکی جدار روده­ها را پوشانده و با تشکیل یک لایه محافظ عمل تسکین­دهنده خود را در بیماری­های التهابی روده­ها اعمال می­کند.

گل بنفشه: در یک مطالعه حیوانی خاصیت ملینی گل بنفشه با دو روش: ۱) قفس متابولیک و ۲) حرکات معدی-روده­ای بررسی شد. در روش اول موش­های صحرایی به ۳ گروه مختلف:۱) کنترل ۲) استاندارد و ۳) دارو (عصاره بنفشه) تقسیم شدند. در گروه کنترل محلول ۱ درصد توئین ۸۰، گروه استاندارد، بیزاکودیل (mg/kg 5/2) در محلول ۱ درصد تویین ۸۰ و گروه دارو دوزهای دوز mg/kg 200 و ۴۰۰ از عصاره بنفشه در محلول ۱ درصد تویین ۸۰ به صورت خوراکی تجویز شدند. بلافاصله بعد از مصرف دارو موش­ها در قفس متابولیک قرار داده شدند تا مدفوع آن­ها قابل جمع­آوری باشد.۲۴ ساعت بعد از مصرف دارو مدفوع جمع­آوری و وزن گردید. نتایج این مطالعه نشان داد وزن مدفوع در گروه کنترل: ۰۵۵/۰±۸۳۸/۱، گروه استاندارد  ۰۳۲/۰±۳۳۰/۲ و گروه عصاره آبی بنفشه با دوز mg/kg 400 برابر ۱۵۳/۰±۶۷۹/۲ گرم بود. نتایج حاکی از آن بود که عصاره آبی بنفشه در این روش اثر ملینی قابل قبولی داشته است.

در بررسی عبور روده ای، موش­ها مانند بالا به سه گروه تقسیم شدند. ۲۴ ساعت قبل از آزمون، موش­ها گرسنه نگه داشته شدند. (فقط دسترسی به آب داشتند) گروه کنترل محلول ۱ درصد توئین ۸۰ (با دوز  mg/kg10)، گروه کنترل مثبت بیزاکودیل با دوز mg/kg 5/2 و گروه دارو نیز عصاره­ بنفشه با دوز mg/kg 200 و ۴۰۰ وزن بدن به صورت خوراکی دریافت کردند. بعد از ۳۰ دقیقه به موش­های هر دو گروه ۱ میلی­لیتر شارکول خوراکی داده شد و روده موش­ها خارج گردید طول آن­ها (از اسفنکتر پیلوریک تا سکوم) اندازه­گیری شد. درصد حرکات دودی لوله گوارش به صورت درصد فاصله طی شده توسط شارکول خوراکی به طول کل روده کوچک بیان گردید که نتایج برای گروه­های مختلف به شرح زیر است: گروه کنترل۱۱/۲±۴۶/۶۲، گروه استاندارد ۸۶/۱±۹۰/۶۲ و گروه عصاره آبی بنفشه دوز دوز mg/kg 200 و ۴۰۰ به ترتیب برابر با ۷۷/۱±۳۵/۸۴ و ۳۶/۲±۷۰/۸۵ گرم نتایج حاکی از این بود که عصاره بنفشه اثرات قابل­توجهی روی تحرک دستگاه گوارش داشته است.

همچنین در مقالات متعدد از میوه سپستان، به دانه و گل گاوزبان (به دلیل دارا بودن موسیلاژ و لعاب)، به عنوان گیاهان ملین در درمان یبوست نام برده شده است

کودکان بزرگتر از ۲ سال: ۵/۲ تا ۵ میلی­لیتر، ۳ بار در روز

بزرگسالان: ۵ تا ۱۰ میلی­لیتر، ۳ بار در روز

در مورد نحوه و مقدار مصرف فراورده در کودکان زیر ۲ سال با پزشک مشورت شود.

شربت، ظرف ۱۲۰ میلی­لیتر همراه با قاشق و بروشور در جعبه مقوایی

عناب (Ziziphus jujuba)

بنفشه (Viola odorata)

سپستان (Cordia myxa)

گل گاوزبان (Echium amoenum)

گل سرخ (Rosa damascena)

به دانه (Cydonia oblonga)

اسفرزه (Plantago ovata)

موارد منع مصرف:

در بیماران مشکوک به انسداد روده مصرف نشود.

مصرف در دوران بارداری و شیردهی:

به دلیل کافی نبودن مدارک در مورد بی­خطر بودن فرآورده در دوران بارداری و شیردهی، مصرف فرآورده در این دوران توصیه نمی­شود.

عوارض جانبی: 

مصرف بیش از اندازه ممکن است باعث اسهال شود.

تداخلات دارویی:

موردی گزارش نشده است.

نکات قابل توصیه:

پیش از مصرف، فرآورده را به خوبی تکان دهید.

این دارو بر خلاف بسیاری از ملین­ها که با افزایش حرکات روده در زمان کوتاه اثر ملینی را نشان دهند، با تقویت دستگاه گوارش و تولید موسیلاژ به تنظیم حرکات دستگاه گوارش کمک می­کند. لذا برای مشاهده اثر درمانی به چند روز مصرف منظم نیاز است.

برای رسیدن به اثربخشی مطلوب، تغییر در رژیم غذایی مانند افزایش مصرف مواد غذایی پر فیبر مانند سبزیجات، میوجات، انواع حبوبات، نان، پرهیز از مصرف غذاهای سرخ شده، فست فود و افزایش تحرک و فعالیت به بیمار توصیه می­شود.

شرایط نگهداری:

فرآورده دور از دید و دسترس کودکان نگهداری شود.

بلافاصله پس از مصرف، در فرآورده را محکم ببندید.

فرآورده دور از نور، در دمای ۳۰-۱۵ درجه سانتیگراد نگهداری شود.

بر اساس وجود حداقل ۷ میلی­گرم فنولیک تام بر حسب گالیک­اسید در هر ۵ میلی­لیتر شربت