صفحه اصلی > بایگانی مقالات علمی > نمایش مقالات > 

ارسال به دیگران | نسخه قابل چاپ | بايگانی مقالات

نقش چای ترش (Hibiscus sabdariffa) در کنترل هایپرتانسیون
منبع : تحقیق و توسعه
تاریخ :11/10/1390


خلاصه :هايپرتانسيون يکي از مهمترين معضلات کشورهاي پيشرفته و در حال توسعه و علت مرگ و مير ثانويه به کارديوپاتي، سکته مغزي و نارسايي کليه ناشي از عوارض عروقي ميباشد.


نقش چای ترش (Hibiscus sabdariffa) در کنترل هایپرتانسیون

دکتر رضا بخردي

گروه تحقيقات باليني؛ واحد تحقيق و توسعه باريج اسانس

مقدمه

هايپرتانسيون يکي از مهمترين معضلات کشورهاي پيشرفته و در حال توسعه و علت مرگ و مير ثانويه به کارديوپاتي، سکته مغزي و نارسايي کليه ناشي از عوارض عروقي ميباشد.(1و2) به طور کلي 54-18 % جمعيت جهان و 7/29-6/24 % از ساکنين تهران مبتلا به هايپرتانسيون هستند.(2) کنترل فارماکولوژيک هايپرتانسيون ناتواني و مرگ و مير ناشي از عوارض قلبي عروقي را کاهش و از خونريزي مغزي و نارسايي کليه پيشگيري ميکند.(1)
در حال حاضر 6 گروه از داروهاي سنتتيک به عنوان داروهاي کاهش دهنده فشارخون مورد استفاده قرار مي گيرند اما عوارض جانبي نامطلوبي ايجاد ميکنند. اين گروه هاي دارويي عبارتند از: ديورتيک ها، آنتي آدرنرژيک ها، متسع کننده هاي عروقي، آنتاگونيستهاي کلسيم، آنتاگونيستهاي گيرنده هاي آنژيوتانسين و مهارکننده هاي آنزيم تبديل کننده آنژيوتانسين[Angiotensin Converting Enzyme(ACE) ].
داروهای گیاهی متعددی برای کنترل هایپرتانسیون مورد استفاده قرار میگیرند. در ذیل به تحقیقات انجام شده بر روی گیاه چای ترش و کاربردهای قرص هايپورکس-بی اشاره میشود:

مطالعات فارماکولوژيک و مکانيسم اثر

طي ساليان زياد و در کشورهاي مختلف از عصاره آبي گياه چاي ترش براي درمان اختلالات گوارشي و هايپرکلسترولمي و به عنوان ديورتيک، تعريق آور(diaphoretic) و آنتي هايپرتانسيو استفاده شده است. در تست دوزهای500 mg/kg و 1000 mg/kg وزن بدن؛ دم کرده غلاف گل چای ترش در رت های هایپرتانسیو و رت های wistar-kyoto نرموتانسیو فشارخون سیستولی و دیاستولی را به طور قابل توجهی کاهش می دهد0.05)> .(p(3) بررسی های فارماکولوژیک نشان داده اند که اثر هایپوتانسیو چای ترش احتمالاً توسط یک فعالیت دیورتیک و مهار آنزیم تبدیل کننده آنژیوتانسین ایجاد می شود.(4)

تحقيقات باليني

الف: بمنظور مقایسه اثر آنتی هایپرتانسیو و تحمل یک عصاره استاندارد از چای ترش با کاپتوپریل، طی یک کارآزمائی بالینی تصادفی کنترل شده؛ بیماران 30 تا 80 ساله مبتلا به هایپرتانسیون تشخیص داده شده که بمدت حداقل یک ماه قبل از ورود به مطالعه تحت درمان با داروهای کاهش دهنده فشارخون نبودند بمدت 4 هفته دم کرده تهیه شده از 10 گرم کاسبرگ گل خشک چای ترش در 51/0 آب (حاوی 6/9 میلی گرم آنتوسیانین ) را روزانه قبل از صبحانه یا 25 میلی گرم کاپتوپریل را 2 بار در روز مصرف نمودند. متغیرهای پیامد شامل تحمل، اثر بخشی درمانی (کاهش فشار دیاستولی حداقل 10 میلیمتر جیوه ) و در مورد گروه استفاده کننده از چای ترش ( گروه تجربی ) تغییر الکترولیتهای ادرار بود. 90 بیمار وارد مطالعه شدند 15 نفر بدلایل غیر پزشکی از مطالعه خارج شدند و تجزیه وتحلیل روی اطلاعات 75 بیمار صورت گرفت. بر اساس نتایج این بررسی؛ چای ترش توانست فشار خون سیستولی را از 139.05 به 123.73 میلیمتر جیوه
(0.03> P ANOVA ) و فشار خون دیاستولی را از 90.81 به 79.52 میلیمتر جیوه برساند (0.06 > P ANOVA ). در پایان مطالعه اختلاف قابل توجهی بین فشار خون اندازه گیری شده در دو گروه درمانی وجود نداشت (0.25> P ANOVA ). میزان اثر بخشی درمانی با چای ترش0.7895 و با کاپتوپریل 0.8438 (0.560< P ، x2 ) و تحمل برای هر دو گروه درمانی 100% بود. در گروه چای ترش یک اثر ناتریورتیک مشاهده شد. اطلاعات بدست آمده نشان داد که عصاره چای ترش استاندارد شده بر اساس 6/9 میلی گرم آنتوسیانین و کاپتوپریل به میزان 50 میلی گرم در روز از نظر اثر هایپوتانسیو، اثر بخشی آنتی هایپرتانسیو و تحمل تفاوت قابل توجهی نشان نمی دهد.(1)
ب: بمنظور مقایسه اثر درمانی، تحمل، ایمنی مصرف، تأثیر روی الکترولیتهای سرم و مهار ACE یک داروی گیاهی تهیه شده از عصاره خشک کاسبرگ چای ترش با لیزینوپریل در مبتلایان به هایپرتانسیون، یک کارآزمائی بالینی دو سو بیخبر کنترل شده تصادفی روی بیماران هر دو جنس 61-25 سال مبتلا به هایپرتانسیون مرحله ।و॥ اجرا گردید. بیماران به مدت 4 هفته روزی250میلی گرم آنتوسیانین تام در هر دوز یا 10 میلی گرم لیزینوپریل را دریافت نمودند. متغیرهای پیامد مشتمل بودند بر: اثر بخشی ( کاهش فشارخون دیاستولی حداقل برابر با 10 میلی متر جیوه)، ایمنی مصرف (فقدان تغییرات پاتولوژیک در تستهای بیوشیمیایی عملکرد کبد و کلیه)، تحمل ( عدم وجود عوارض جانبی شدید)، اثر روی الکترولیتهای سرم و اثر روی فعالیت ACE. تعداد 193 نفر وارد مطالعه شدند [100 نفر در گروه تجربی (چای ترش) ] اما آنالیز متغیرهای پیامد در 171 نفر صورت گرفت. بر اساس نتایج این بررسی در گروه چای ترش فشار خون از 146.48/97.77 به 129.89/85.96 میلیمتر جیوه کاهش یافت و به کاهش مطلق 17.14/11.97 میلیمتر جیوه رسید(p<0.05، 11.58/12.21%). در گروه چای ترش اثر بخشی درمانی 65.12% و تحمل و ایمنی مصرف 100% بود. کاهش فشارخون و اثربخشی درمانی چای ترش کمتر از لیزینوپریل بود(p<0.05). در گروه چای ترش کلر سرم از 91.71 به 95.13 میلی مول در لیتر رسید0.0001)=(p. میزان سدیم کاهش یافت (از139.09 به 137.35 ، 0.01= p) ولی پتاسیم تغییری نکرد. فعالیت ACE پلاسما توسط عصاره چای ترش مهار شد و از 44.049 به 30.1 واحد رسید (us ، 0.0001=p ). محققین نتیجه گرفتند که عصاره چای ترش اثرات آنتی هایپرتانسیو مهمی را با طیف وسیعی از تحمل و ایمنی مصرف نشان میدهد، همچنین فعالیت ACE پلاسما را به میزان قابل توجهی کاهش داده و کاهش سدیم سرم را بدون تغییری در پتاسیم موجب میگردد.(4)

قرص هايپورکس-بی

با توجه به اثرات اثبات شده عصاره کاسبرگ گياه چاي ترش در کنترل هایپرتانسیون، عدم وجود عوارض جانبی قابل توجه و تحمل خوب آن توسط بیماران همچنین عوارض متعدد داروهای آنتی هایپرتانسیو سنتتیک؛ شرکت داروسازی باریج اسانس اقدام به تولید قرص روکشدار هايپورکس-بی از عصاره چای ترش نموده تا برای کنترل هایپرتانسیون و به عنوان یک دیورتیک به تنهایی یا همراه با سایر داروهای کاهنده فشار خون مورد استفاده قرار گیرد. بر اساس نتايج کارآزمايي هاي باليني انجام شده، مصرف عصاره چاي ترش در دوزهاي توصيه شده و حتی در مدت زمان طولانی ايمن و بدون عوارض بوده و توسط بيماران بخوبي تحمل شده است.(1) بدیهی است مصرف همزمان این دارو با فراورده های کاهش دهنده فشار خون میتواند موجب افت بیشتر فشارخون گردد. از طرفی مصرف قرص هایپورکس_بی ممکن است غلظت پلاسمایی داروی کلروکین و در نتیجه اثرات درمانی آن را کاهش دهد. (6) مقدار مصرف معمول قرص هايپورکس-بی 1 قرص 3 بار در روز است که بهتر است با مقدار کافي مايعات ميل شود. بر اساس مدارک موجود، مصرف این فراورده در دوران بارداری و شیردهی مجاز نیست.


References:

1. A Herrera – Arellano, S. Flores-Romero, M.A. Chavez – Soto, J. Tortoriello. Effectiveness and tolerability of a standardized extract from Hibiscus sabdariffa in patients with mild to moderate hypertension, Phytomedicine 11(2004), 375-382
2. M. Haji Faraji , A.H. Haji Tarkhani.The effect of sour tea (Hibiscus sabdariffa) on essential hypertension, Journal of Ethnopharmacology 65( 1999)231-236
3.P. C. Onyenekwe, E. O. Ajani, D. A. Ameh , K. S. Gamaniel. Antihypertensive effect of Roselle (Hibiscus sabdariffa) calyx infusion in spontaneously hypertensive rats and a comparison of its toxicity with that in wistar rats. Cell Biochem. Funct.17(1999)199-206
4.Armando Herrera-Arellano,Judith Miranda-Sánchez, Pedro Ávila-Castro,Sara Herrera-Álvarez,Jesús Enrique Jiménez-Ferrer, Alejandro Zamilpa, Rubén Román-Ramos, Héctor Ponce-Monter, Jaime Tortoriello. Clinical effects produced by a standardized herbal medicinal product of Hibiscus sabdariffa on patients with hypertension. A randomized, double-blind, lisinopril-controlled clinical trial. Planta Med 2007; 73: 6-12
5. Ernst E. Herbal medicinal products during pregnancy: are they safe? BJOG . 2002;109:227-235.
6. Mahmoud BM, et al. Significant reduction in chloroquine bioavailability following coadministration with Sudanese beverages Aradaib, Karkadi, and Lemon. J Antimicrob Chemother . 1994;33:1005-1009.