صفحه اصلی > بایگانی مقالات علمی > نمایش مقالات > 

ارسال به دیگران | نسخه قابل چاپ | بايگانی مقالات

نقش آترومد بی در پیشگیری از تصلب شرائین
منبع : تحقيق و توسعه باريج اسانس
تاریخ :21/11/1389


خلاصه :از فاکتور های خطر قلبی عروقی میتوان به سیگار کشیدن ، هایپرکلسترولمی، هایپرتانسیون، دیابت و...


نقش آترومد – بی در پیشگیری از تصلب شرائین

دکتر رضا بخردي

گروه تحقيقات باليني؛ واحد تحقيق و توسعه باريج اسانس

مقدمه

تصلب شرائین(Atherosclerosis) بیماری سیستمیک شریانی با پیشرفتی آهسته است که تظاهرات فوکال آن ناشی از یک یا چند پلاک مستعد استنوز و/ یا ترومبوز میباشد. شریان های کرونری، کاروتید، ایلیوفمورال و آئورت بویژه مستعد آترواسکلروز هستند. مخرب ترین عوارض آترواسکلروز مانند حمله قلبی و سکته مغزی معمولاً به علت ترومبوز ناشی از پاره شدن پلاک بوجود می آیند. از فاکتور های خطر قلبی عروقی میتوان به سیگار کشیدن ، هایپرکلسترولمی، هایپرتانسیون، دیابت و کم بودن فعالیت فیزیکی اشاره نمود.

آترواسکلروز یک بیماری قدیمی با تاریخچه ای فریبنده است. در قرن بیستم بیماری های قلبی عروقی آترواسکلروتیک (ACVD) که بصورت حمله قلبی تظاهر میکردند هرساله حیات میلیونها نفر را تهدید نموده و بیش از مجموع تمام جنگ های سراسر دنیا باعث مرگ و میر و ناتوانی شده اند. تصور آینده ای عاری از حمله قلبی میتواند در قرن 21 به عنوان یک واقعیت مطرح شده و امید به زندگی را بطور قابل توجهی افزایش دهد. این هدف قابل دستیابی است اگر همه ما دانشگاهیان، صنعتگران، دست اندرکاران و مراقبین امر سلامتی، ثروتمندان و دولتمردان به همان اندازه سرمایه گذاری برای درمان آترواسکلروزهای دارای علامت، در تشخیص و درمان آترواسکلروزهای بیعلامت نیز سرمایه گذاری نمائیم.

پیشگیری اولیه از ACVD از طریق درمان فاکتورهای خطر آترواسکلروز ، آموزش عمومی و ترویج شیوه های زندگی سالم برای قلب روشی مقرون بصرفه و ضروری است.

گیاهان متعددی برای کنترل و درمان فاکتورهای خطر قلبی عروقی مطرح میباشند اما آنچه گیاه کنگر فرنگی (Cynara scolymus) را از بقیه گیاهان دارویی متمایز نموده، اثرات بالقوه مفید آن در کنترل و درمان فاکتورهای مختلفی مانند دیابت و هایپرکلسترولمی است. بر اساس نتایج تحقیقات متعدد؛ این گیاه موجب کاهش کلسترول، LDL و تري گليسيريد؛ افزايشHDL و کاهش قند خون میشود لذا برای پیشگیری از تصلب شرائین و کاهش هزینه های درمانی مفید خواهد بود.

نتایج مطالعات فارماکولوژيک و مکانيسم اثر

در چندين مطالعه in vivo وin vitro ؛ اثرات صفراآور (choleretic)، مُدر، مُلين، کاهش دهنده چربي و قند خون، آنتي اکسيداتيو و محافظت از کبد(hepatoprotective) (2و1) کنگرفرنگي کاملاً بررسي شده است.

سيناروپيکرين و لاکتونهاي سس‌کوئي‌ترپن داراي اثرات کاهش دهنده قند و چربي خون هستند.(2) سينارين از طريق افزايش دفع صفراوي استرول ها و افزايش ترشح و تخليه صفرا(choleretic-cholagogue) کلسترول سرم را کاهش ميدهد اما نياز به دوزهاي بالا در مدت زمان طولاني ميباشد.(1) بررسي اطلاعات باليني از سال 1936 تا 1994 نشان داده که عصاره برگ کنگر فرنگي مقادير کلسترول و/ يا تري گليسيريد را تقریباً 5% تا 45% کاهش داده اما در اين بررسي تفاوت بين شرايط آزمايشگاهي در مطالعات مختلف در نظر گرفته نشده است. عصاره برگ کنگرفرنگي با 2 مکانيزم موجب پيشگيري از تصلب شرائين ميشود: مهار سنتز کلسترول و مهار اکسيداسيون LDL .(4)

عقیده بر این است که استرس اکسیداتیو و التهاب نقش مهمی در آتروژنز بازی می کنند. عصاره کنگر فرنگی دارای اثرات کاهنده چربی است و دارای مواد موثره ای است که در in vitro ویژگی های آنتی اکسیدان دارند. بر اساس نتایج مطالعه انجام شده روی عصاره های آبی و متانولی کنگر فرنگی در استرس اکسیداتیو داخل سلولی ناشی از مدیاتورهای التهابی ( TNFa and LPS)و ox-LDL در سلولهای اندوتلیال و مونوسیت ها، این عصاره ها بصورت وابسته به دوز تولید پایه و تحریک شده گونه های اکسیژن فعال(ROS) در سلول های اندوتلیال و مونوسیت ها را مهار می کنند. نتایج این مطالعه نشان دهنده اثرات قابل توجه محافظتی عصاره کنگر فرنگی در برابر استرس اکسیداتیو ناشی از مدیاتورهای التهابی و ox-LDL در سلول های اندوتلیال و مونوسیت ها میباشد.(5)

تحقيقات باليني

30 بيمار زن و مرد مبتلا به ديابت نوع2 در طيف سني 45-35 سال در 2 گروه درماني و کنترول به مدت 90 روز بررسي شدند. گروه درماني (15 نفر) بيسگويت گندم حاوي 6 گرم پودر کنگرفرنگي را 2عدد صبح و 2عدد شب بصورت ميان وعده مصرف نمودند. نتايج مطالعه نشانگر کاهش قابل توجه قندخون ناشتا و قند خون بعد از خوردن غذا، کلسترول تام، تري گليسيريد و LDL و افزايش قابل توجه HDL در گروه درماني بود(p<0.01).(2)

در مطالعه دیگری 75 فرد مبتلا به هایپرکلسترولمی خفیف تا متوسط که از نظر سایر بیماریها سالم بودند؛
1280 میلی گرم عصاره استاندارد شده کنگر فرنگی را روزانه به مدت 12 هفته دریافت نمودند. در پایان بررسی کلسترول تام پلاسما در این گروه به طور متوسط 4.2% کاهش یافت اما در گروه دارونما 1.9% افزایش مشاهده شد و این تفاوت بین دو گروه از نظر آماری قابل توجه بود. در این بررسی تفاوت قابل توجه آماری بین دو گروه از نظر LDL، HDL یاTG مشاهده نشد. محققین نتیجه گرفتند عصاره برگ کنگرفرنگي موجب کاهش متوسط اما مطلوب کلسترول تام میشود.(6)

.قرص آترومد -بی

افزايش چربي هاي خون بويژه کلسترول يک عامل جهاني شناخته شده براي افزايش خطر تصلب شرايين است که از بيماريهاي شايع در سنين بالا و عامل مهمي در مرگ و مير ميباشد. استفاده از قرص آترومد- بی ضمن نداشتن عوارض جانبي داروهاي صناعی کاهنده چربي خون، در کاهش خطر تصلب شرايين تاثير بسزايي دارد.
قرص های 350 میلی گرمی آترومد- بی حاوي عصاره کنگر فرنگی بوده و دارای مواد موثره ای همچون مشتقات اسيد کافئيک از جمله اسيد کلروژنيک و سينارين است و برای پيشگيري از تصلب شرائين، کاهش کلسترول، LDL و تري گليسيريد؛ افزايشHDL و کاهش قند خون مورد استفاده قرار میگیرند. این فراورده دارای اثرات آنتي اکسيدان و محافظ کبد بوده و درکاهش علائم سندروم روده تحريک پذير(IBS) و بهبود سوء هاضمه عملکردي (Functional dyspepsia) نیز بکار میرود.

دستور مصرف این فراورده، روزي 3 بار هر بار 2-1 قرص همراه با غذاست. بطور کلي ايمني مصرف و قابليت پذيرش کنگر که در مطالعات باليني ثبت گرديده، از خوب تا خيلي خوب ميباشد. موردي از واکنش حساسيتي بعد از خوردن خوراکي گزارش نشده است با اينحال تماس با گياه تازه ميتواند موجب درماتيت تماسي گردد.(4) در صورت بروز واکنشهاي حساسيتي، بهتر است مصرف دارو متوقف و با پزشک مشورت شود.

مصرف قرص آترومد ـ بی در موارد انسداد مسير صفراوي و وجود حساسيت نسبت به گياهان تيره کاسني ممنوع است(3) و در صورت وجود سنگ کيسه صفرا فقط باید زير نظر پزشک مورد استفاده قرار گيرد.(4)

از نظر تداخلات دارويي مطلبی در مدارک علمی ذکر نشده و در مورد استفاده از این دارو در دوران بارداري و شيردهي هيچ مدرکي دال بر سميت در دوران بارداري و شيردهي وجود ندارد با اينحال مصرف بيش از حد آن ممنوع می باشد.(3)


References:

1. Rensen, I. van, Wittemer, S. M. Cynara cardunculus subsp. flavescens (formerly Cynara scolymus) -artichoke. Bioavailability and pharmacokinetics of its constituents. Zeitschrift für
Phytotherapie, 2003 (Vol. 24) (No. 6) 267-276
2. P. Nazni et al. Hypoglycemic and Hypolipidemic Effect of Cynara scolymus among
Selected Type 2 Diabetic Individuals. Pakistan Journal of Nutrition, 5 (2): 147-151, 2006
3. ضيايي ع و همکاران. مروري بر گياه کنگرفرنگي (Cynara scolymus) فصلنامه گياهان دارويي. 1383، شماره 10:13-1
4. Mills S. Bone K. Principles and practice of phytotherapy. Churchill livigstone, 2000: 433-438.
5.Danuta Zapolska-Downar, Andrzej Zapolski-Downar, Marek Naruszewicz, Aldona
Siennicka, Barbara Krasnode˛bska, Blanka KolCodziej. Protective properties of artichoke
(Cynara scolymus) against oxidative stress induced in cultured endothelial cells and monocytes. Life Sciences 71 (2002) 2897–2908
6. Rafe Bundy, Ann F. Walker, Richard W. Middleton, Carol Wallis, Hugh C.R.
Simpson. Artichoke leaf extract (Cynara scolymus) reduces plasma cholesterol in
otherwise healthy hypercholesterolemic adults: A randomized, double blind placebo
controlled trial. Phytomedicine 15 (2008) 668–675.
آخرين بازنگري:19/10/1389rb