صفحه اصلی > بایگانی مقالات علمی > نمایش مقالات > 

ارسال به دیگران | نسخه قابل چاپ | بايگانی مقالات

نقش روغن بزرک در سلامت قلب و عروق
منبع :
تاریخ :04/07/1394


خلاصه :




 



نقش روغن بزرک در سلامت قلب و عروق

دکتر رضا بخردي

بخش توسعه و هماهنگي متون علمي

مقدمه

امروزه بیماری قلبی عروقی(CVD) ، یک علت منجر به مرگ و یک چالش اقتصادی اصلی برای سیستم  مراقبت های سلامت است. بر اساس آمار بروز شده سال 2014 انجمن قلب آمریکا ؛ مرگ ومیر ناشی از بیماری قلبی عروقی در 40.6 درصد موارد به علت هایپرتانسیون، 13.7 درصد به علت کشیدن سیگار،13.2 درصد به علت فقر غذایی،11.9 درصد به علت کافی نبودن فعالیت فیزیکی و 8.8 درصد به علت میزان غیرطبیعی قند میباشد. به منظور کاهش خطر بیماری های قلبی عروقی اقدامات دارویی و غیردارویی زیادی مطرح بوده و استفاده از داروهای گیاهی نیز جایگاه ویژه ای یافته است. برای پیشگیری از CVD ، سه تغییر مهم در شیوه زندگی توصیه شده که عبارتند از: تغییرات تغذیه ای، گسترش ورزش به فعالیتهای روزانه و کاهش مصرف دخانیات. پیشگیری از رخداد بیماریهای قلبی عروقی با مداخلات تغذیه ای، یک استراتژی درمانی محسوب میشود. استفاده روز افزون از اسیدهای چرب اُمگا-3 ، یک نمونه از این استراتژی تغذیه ای است که ممکن است فوائد قلب عروقی مهمی در پی داشته باشد.

تاکنون فرآورده های غذایی دریایی منبع اصلی تامین اسیدهای چرب اُمگا-3 بوده اند. گیاه بزرک با نام علمی Linum usitatissimum L. جایگزین گیاهی این فرآورده های دریایی است و روغن آن از غنی ترین منابع گیاهی اسید چرب آلفالینولنیک اسید (ALA) محسوب میشود( در هر 13.6 گرم روغن بزرک حدود7.249 گرم ALA وجود دارد). سایر گیاهان نیز دارای مقادیری ALA هستند مانند گردو، سویا، جوانه گندم و....

توصیه تغذیه ای کنونی برای بالغین، مصرف روزانه 2.22 گرم ALA براساس یک تغذیه 2000 کیلوکالری است. 2 هفته بعد از شروع مصرف بزرک، مقدار ALA افزایش می یابد و زیست دست یابی ALA در روغن بزرک بیشتر از بذر آن است.(1) با توجه به اثرات مفید روغن بزرک در کاهش كلسترول تام وLDL همچنین جلوگیری از ایجاد پلاک چربی در داخل شریان ها و اثرات ضدالتهاب، کاهش فشارخون و آنتی اکسیدان؛ در کمک به سلامت قلب و عروق موثر بوده، به همین خاطر فرآورده کپسول نرم 1000 میلی گرمی روغن بزرک فرموله، تولید و عرضه شده است.


نتایج مطالعات فارماکولوژيک و بالينی

بزرک، منبع اسیدهای چرب ضروری (اسید های چرب اُمگا 3 مانند آلفا لينولنیک اسید و اسیدهای چرب اُمگا 6) است که برای سلامتی لازم هستند. بر اساس نتایج مطالعات بالینی، تحقیقات اپیدمیولوژیک و مطالعات تجربی، خوردن ALA تاثیر مثبتی روی CVD دارد و به علت وجود مقادیر زیاد ALA در بزرک، از کاربرد بزرک برای مبارزه با CVD حمایت شده است. بر اساس Lyon Diet Heart Study، مصرف ALA با کاهش خطر انفارکتوس راجعه کشنده یا غیر کشنده میوکارد و 73% کاهش خطر مورتالیتی و موربیدیتی قلبی همراه بوده است. در یک مطالعه دوسوبیخبر با کنترل دارونما در هند، 120 بیمار مشکوک به انفارکتوس میوکارد (MI) روزانه 2.9 گرم  ALA را بصورت روغن غنی شده مصرف نمودند بعد از یکسال پیگیری، مرگ قلبی و MI غیرکشنده بطور  قابل توجهی کاهش یافت. بعد از مصرف غذای غنی از ALA ( 13.7 گرم در روز ALA از بزرک) ، مارکرهای التهابی مانند TNF-α، اینترلوکین 1 بتا ، ترومبوکسان B5 و پروستاگلاندین E5 بطور قابل توجهی کاهش  می یابد و ALA با این مکانیزم نقش آنتی اتروژنیک مهمی دارد. (1)

به نظر مي‌رسد آلفا لینولنیک اسید با مهار التهاب عروقي و فعاليت اندوتليال، خطر بيماري هاي قلبي عروقي را كاهش مي‌دهد.(2) مصرف روغن بزرک موجب كاهش چربي هاي خون(كلسترول تام وLDL ) مي‌شود لذا با اين مكانيزم نيز در حفاظت از قلب موثر است. همچنین اين روغن باعث كاهش HDLمي شود؛ هرچند بيم آن وجود دارد كه عليرغم كاهش همزمان LDL، ميزان حفاظت از قلب كاهش يابد، خوشبختانه تحقيقات نشان داده است كه ميزان خروج كلسترول از سلول هاي ماكروفاژ و ورود آن به سرم تحت تاثير قرار نمي گيرد.(3)

بزرک و روغن آن تولید رادیکال های آزاد اکسیژن توسط گلبول های سفید را سرکوب می کنند. بزرک حاوی 45-32 درصد روغن است که شامل 55-51 درصد آلفا لينولنیک اسید(ALA) و 18-15 درصد لینولئیک اسید میباشد. بزرک غنی ترین منبع لیگنانی به نام (SDG) secoisolariciresinol diglucoside است که اثر آنتی اکسیدانی دارد. بزرک تصلب شرائین ناشی از هایپرکلسترولمی را کاهش میدهد بدون آنکه تاثیری روی لیپیدهای سرم داشته باشد. اثر بزرک در جلوگیری از ایجاد پلاک چربی در داخل شریان ها (antiatherogenic effect) ممکن است به علت سرکوب تولید رادیکال های اکسیژن بوسیله گلبول های سفید چند هسته ای توسط آلفا لینولنیک اسید یا اثرات آنتی اکسیدانSDG باشد. ضمناً اثر SDG در جلوگیری از ایجاد پلاک چربی در داخل شریان ها را به تاثیر آن در کاهش لیپیدهای سرم نیز نسبت میدهند. در رت؛ اسیدهای  چربn-3 موجود در روغن بزرک اثر آنزیم های آنتی اکسیدان کاتالاز و گلوتاتیون پراکسیداز را افزایش  می دهند.(4)

ALA پیش ساز طبیعی اسیدهای چرب n-3 زنجیره بلند محافظ قلب است. به منظور بررسی اثر افزایش مصرف مکمل ALA بر فشار خون مردان میانسال مبتلا به دیس لیپیدمی، در یک مطالعه آینده نگر، به مدت 12 هفته روغن بزرک غنی از ALA (8 گرم در روز؛ 59 (n=یا روغن آفتابگردان محتوی معادل اسید های چربn-6 (11 گرم در روز لینولئیک اسید؛ 28 (n= داده شد و فشارخون شریانی در ابتدا و انتهای مداخله اندازه گیری گردید. بر اساس نتایج این بررسی، مصرف مکمل ALA در مقایسه با لینولئیک اسید، فشار خون سیستولی و دیاستولی را به طور قابل توجهی کاهش داد ( به ترتیبP=0.016 و P=0.011 ؛ بوسیله آنالیز واریانس (ANOVA) با اندازه گیری های تکراری). در این مطالعه اثر هایپو تانسیو مکمل ALA مشاهده گردید که نشانگر مکانیزم دیگری برای اثر محافظ قلبی اسیدهای چرب n-3 می باشد.(5)
 

کپسول نرم 1000 میلی گرمی روغن بزرک

با مرور نتایج تحقیقات انجام شده روی روغن بزرک؛ میتوان به اهمیت این فرآورده به عنوان محافظ قلب و عروق در دنیای ماشینی، کم تحرک و پر استرس امروز پی برد. دانستن اطلاعات زير براي تجويز علمي و منطقي دارو ضروري به نظر ميرسد:

دستور مصرف:

در صورتي كه پزشك دستور ديگري نداده باشد، 3 بار در روز ، هر بار يك کپسول نرم همراه با غذا ميل شود.

موارد منع مصرف:

در صورت وجود حساسيت شناخته شده نسبت به اجزاء فرآورده، مصرف آن مجاز نیست.

عوارض جانبي:

در كارآزمايي هاي باليني انجام شده، عوارض جانبي گزارش نشده است.

تداخلات دارويي:

شواهدي وجود دارد كه روغن بزرک موجب كاهش تجمع پلاكتي مي شود لذا ممكن است با داروهاي ضد انعقاد تداخل داشته باشد.(4)

استفاده در دوران بارداري و شيردهي:

در دوران بارداري و شيردهي با نظر پزشک مصرف شود.

نکات قابل توصيه:

 در بيماراني كه تحت درمان با داروهاي ضدانعقاد هستند با احتياط تجویز شود.(4)
 فرآورده دور از ديد و دسترس اطفال نگهداری شود.
 بلافاصله پس از مصرف، در ظرف دارو محکم بسته شود.
 دارو دور از نور، در دماي30-15‌ درجه سانتيگراد نگهداري شود.

 

 


References:


1. Rodriguez-Leyva D, The cardiovascular effects of flaxseed and its omega-3 fatty acid, alpha-linolenic acid. Can J Cardiol Vol 26 No 9 November 2010:489-496

2. Guixiang Zhao, Terry D. Etherton, Keith R. Martin, Sheila G. West, Peter J.Gillies and Penny M. Kris-Etherton.Dietary α-Linolenic Acid Reduces Inflammatory and Lipid Cardiovascular Risk Factors in Hypercholesterolemic Men and Women. J. Nutr. 2004; 134; 2991–2997

3. Leah G. Gillingham, Jennifer A. Gustafson, Song-Yee Han, Davinder S. Jassal and Peter J. H. Jones. High-oleic rapeseed (canola) and flaxseed oils modulate
serum lipids and inflammatory biomarkers in hypercholesterolaemic subjects. British Journal of Nutrition.2010:1-10

4. Kailash Prasad. Flaxseed and Cardiovascular Health. J Cardiovasc Pharmacol 2009;54;369-377

5. GK Paschos, F Magkos, DB Panagiotakos, V Votteas and A Zampelas. Dietary supplementation with flaxseed oil lowers blood pressure in dyslipidaemic
patients. European Journal of Clinical Nutrition (2007),1–6

 

rb آخرين بازنگري:26/03/1394